اسكندر بيگ تركمان
884
تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )
معهذا بدمظنگى به فرزند ارجمند اظهار نفرموده همان تغافل پادشاهانه را شيوه و شعار ساخته بودند از زمره غلامان چركس بهبود بيك بادعاى حقيقت ورزى و پاس حقوق ولى نعمت با خود انديشهء قتل او مخمر ساخته بوده در تاريخ سيم شهر محرم الحرام اين سال در خطه رشت بحسب اتفاق يا عمد على اى التقديرين در حينى كه ميرزا به قصد ادراك ملازمت اشرف متوجهء دولتخانه همايون و تنها بوده در كوچه به او دوچار گشته على الغفله در او آويخت و زخمهاى مهلك زده جناب ميرزائى به آن درگذشت و چون خود سر بچنين امرى دليرى كرده بود از خوف و بيم عقوبت شاهى پناه بآستانهء عز و جاه كه بست و ملجاء هواخواهان اين دودمانست برده بطريق ساير ارباب جرايم از واهمه بطويلهء خاصه تحصن جست و اظهار نمود كه چون حرف غدر و خيانت نسبت بولى نعمت مسموع ميگرديد بنا بر نمك حلالى و رفع تهمت غلامان چركس به اين امر دليرى كردم . القصه در همان شب ميرزا رضى صدر بفرمودهء حضرت اعلى متوجه تكفين و تجهيزش شده نعش او را حسب الامر بدار الارشاد اردبيل فرستادند كه در حظيرهء مقدسه و جوار آباء و اجداد مدفون سازند و چون بهبود ادعاى نمك حلالى داشت بنابر چندين مصلحتهاى رضوى و باطنى كه بر عقلاى دهر و خردمندان روزگار ديده سعادت بهر ظاهر و روشن است جانب عفو و اغماض راجح آمده بازخواستى نشده و بهبود مذكور بتدريج اطمينان يافت حقيقت اين واقعه بر عامه كه ظاهر بينان عالم صورت و از جهان معنى بيخبرند پوشيده بود اما ظاهر حال بدين نوع است كه بتحرير پيوست و شايبه خلافى در آن نيست و در وقوع اين گونه امور دانشوران روزگار و ژرف نگاهان تجربه كار را جز حكمت بالغه الهى امرى در خاطر خطور نمينمايد كه ذات مقدس همايون اعلى از جميع آفات و عاهات در حفظ امان حضرت ملك منان بوده خلايق و عباد اللّه در ظلال دولت و سايهء معتدلتش آسوده حال باشند آمين يا رب العالمين . سانحهء ديگر كه در خراسان روى داد آنست كه چون سفر گرجستان به امتداد كشيده شغل و گرفتارى لشكر قزلباش در آن سرحد در ميان اوزبكيه شيوع يافت بالنگتوش بهادر با بيست هزار كس از جنود اوزبك و يرتاولان يغمائى كه از هر طرف جمع آمده بودند از جيحون عبور نموده بمرو آمدند محراب خان قاجار حاكم مرو از آمدن جنود اوزبك خبر يافته جمعى از غازيان را بقراولى فرستاده و ايشان بقراولان جنود اوزبك دوچار گشته فيما بين قتالى صعب روى نمود غازيان آثار جلادت و مردانگى بظهور آورده قراولان اوزبك را مغلوب گردانيدند در اثناى جنگ و پيكار جنود اوزبك فوج فوج متعاقب يكديگر نمايان شدند غازيان زياده از آن تاب توقف نياورده راه مراجعت پيمودند و بعضى از غازيان درجهء شهادت يافته بقيهء سپاه جنگ كنان بمرو رسيدند و محرابخان از كثرت جنود اوزبك اطلاع يافته در استحكام قلعه كوشيد و تفنگچيان قدر انداز در بروج و باره جاى داده بلوازم حراست و نگهبانى قلعه پرداختند يالنكتوش بهادر بمرو آمده چند روز در حوالى سواد شهر اقامت نموده لشكريان را بتاخت و غارت فرستاد و آن گروه يغمائى از مرو تا پساكوه مشهد مقدس آمده بعضى از احشامات سيما اعراب بيچاره تاخت و غارت نمودند در اين اثنا خبر معاودت موكب سعادت قرين بفيروزى و اقبال از سفر گرجستان و نزول رايات ظفر آيات در قشلاق مازندران بسمع بهادران اوزبكيه رسيد طبل رحيل كوفته معاودت نمودند و بسيارى از رعاياى مرو را همراه برد اما اكثر بتدريج عود نموده بمقام اصلى شتافتند . [ متوفىها ] [ فوت شاهرخ بيك ولد گنجعلى خان ] متوفىهاى سفر گرجستان شاهرخ بيك ولد گنجعلى خان حاكم دار الامان كرمان كه از